Wat bewijst een analysecertificaat van een supplement eigenlijk?

Bijna elk supplementenmerk zegt inmiddels dat zijn producten "in het laboratorium getest" zijn. Bijna niemand laat die test ook echt zien. Een analysecertificaat is het document achter die woorden, en zodra je weet naar welke acht regels je moet kijken, kost het ongeveer een minuut om een serieus certificaat van een decoratief exemplaar te onderscheiden.

Het korte antwoord

Een analysecertificaat, meestal afgekort tot CoA (certificate of analysis), is een laboratoriumrapport over één specifieke batch van één specifiek product. Het zegt alleen iets als het de batch benoemt, van een met naam genoemd laboratorium komt, de gebruikte methode vermeldt en een gemeten resultaat toont naast de specificatie waaraan is getoetst. Een certificaat zonder batchnummer zegt niets over de pot die jij in handen hebt. En "voldoet" is evenmin een zuiverheidsclaim: het betekent dat het resultaat onder een wettelijk of intern maximum bleef, niet dat er niets is aangetroffen. De woorden "lab getest" op een etiket zijn op zichzelf niet te controleren, en juist daarom zijn ze zo populair.

Wat een analysecertificaat precies is

Een CoA is een momentopname. Er is een monster genomen uit één productiebatch, dat is naar een laboratorium gestuurd, getest op een vastgelegde lijst van punten, en de resultaten zijn opgeschreven. Meer is het document niet. Het zegt niets over de batch van vorige maand, niets over een andere smaak of verpakkingsmaat, en het certificeert het merk niet als bedrijf.

Meestal komen er drie families van tests op voor:

• Identiteit en gehalte. Zit de opgegeven stof er daadwerkelijk in, en in de hoeveelheid die per portie wordt vermeld?
• Verontreinigingen. Zware metalen zoals lood, cadmium en kwik, en afhankelijk van de grondstof soms ook oplosmiddelresten, resten van bestrijdingsmiddelen of mycotoxinen.
• Microbiologie. Totaalkiemgetal, gisten en schimmels, en specifieke organismen zoals Salmonella of E. coli.

Een certificaat dat er maar één van de drie laat zien is niet fout, maar wel onvolledig, en zo hoor je het ook te lezen.

De acht regels die bepalen of een certificaat iets waard is

1. Het batchnummer of lotnummer

Dit is de regel die het papier aan het product koppelt. Zoek de lotcode op je pot of zakje en controleer of die overeenkomt met het certificaat. Staat er helemaal geen batchnummer op, dan valt het certificaat aan niets te koppelen dat jij in huis hebt. Traceerbaarheid per batch is bovendien geen vrijblijvende service: artikel 18 van Verordening (EG) nr. 178/2002 verplicht levensmiddelenbedrijven om levensmiddelen in alle stadia van productie, verwerking en distributie te kunnen traceren.

2. Het exacte product en de exacte vorm

"Magnesium" is geen specificatie. "Magnesiumbisglycinaatpoeder" wel. Het certificaat hoort het materiaal net zo nauwkeurig te benoemen als het etiket dat doet, want de toegestane chemische vormen zijn zelf gereguleerd: Richtlijn 2002/46/EG laat alleen de vitaminen en mineralen toe die in de bijlagen staan, in de daar genoemde vormen, en de zuiverheidscriteria voor die vormen worden op EU-niveau vastgesteld. Dat onderscheid werkten we uitgebreid uit in ons artikel over welke woorden op een supplementenetiket wettelijk zijn vastgelegd.

3. De datum van analyse

Een certificaat van drie jaar geleden gaat over een batch die waarschijnlijk allang is opgemaakt. De analysedatum hoort dicht bij de productiedatum te liggen van de batch die jij hebt gekocht.

4. Het laboratorium, met naam

Een rapport zonder laboratoriumnaam, zonder adres en zonder ondertekening is een folder. Een eigen laboratorium is niet automatisch een probleem, en veel goede fabrikanten hebben er een, maar "getest in ons eigen laboratorium" en "getest door een onafhankelijk laboratorium" zijn twee verschillende uitspraken die niet door elkaar mogen lopen.

5. Accreditatie, en de reikwijdte daarvan

De relevante norm is ISO/IEC 17025, de internationale norm voor de competentie van testlaboratoria en kalibratielaboratoria. Accreditatie daarvoor wordt verleend door een nationale accreditatie-instantie en geldt voor een omschreven reikwijdte: specifieke methoden, specifieke matrices, specifieke elementen. Een laboratorium kan geaccrediteerd zijn voor zware metalen in water en niet voor zware metalen in een capsulemengsel. De nuttige vraag is dus niet "bent u geaccrediteerd" maar "valt deze test binnen uw accreditatie".

6. De methode

Serieuze certificaten noemen de techniek. Zware metalen worden meestal gemeten met ICP-MS, massaspectrometrie met inductief gekoppeld plasma, dezelfde methode die is gebruikt in de hieronder aangehaalde onderzoeken. Vitaminen worden vaak met HPLC gemeten. Blijft de kolom met de methode leeg, dan kan niemand beoordelen of het getal geloofwaardig is.

7. Specificatie tegenover resultaat

Dit zijn twee verschillende kolommen en ze worden voortdurend door elkaar gehaald. De specificatie is de grens waaraan het product is getoetst. Het resultaat is wat het instrument heeft gemeten. Een certificaat dat alleen specificaties afdrukt, zonder gemeten waarden, is een verlanglijstje. Zie je een nette tabel met grenswaarden en geen getallen ernaast, dan is dat de hele bevinding.

8. Eenheden, en de detectiegrens

Milligram per kilogram en microgram per kilogram schelen een factor duizend, en wie ze verwisselt maakt van een geruststellend getal een alarmerend getal. Subtieler: "niet aangetoond" is niet hetzelfde als nul. Het betekent dat de stof die dag onder de detectiegrens van die methode lag. Een goed certificaat vermeldt de detectiegrens of de bepalingsgrens naast het resultaat, zodat "niet aangetoond" een omvang krijgt.

Wat de wet al eist, en wat niet

Testen gebeurt niet in een vacuüm. Maximumgehalten voor lood, cadmium en kwik in voedingssupplementen bestaan in de EU-wetgeving al sinds juli 2009, en tegenwoordig staan de bindende EU-brede bepalingen in Verordening (EU) 2023/915 tot vaststelling van maximumgehalten aan bepaalde verontreinigingen in levensmiddelen, die Verordening (EG) nr. 1881/2006 heeft vervangen. Het Duitse federale ministerie voor milieu en consumentenbescherming en de Ierse voedselveiligheidsautoriteit beschrijven dat kader allebei in gewone taal.

Daaruit volgen twee consequenties, en die doen er meer toe dan de getallen zelf.

Ten eerste gelden de maximumgehalten voor het gebruiksklare supplement en niet voor elke afzonderlijke grondstof, en het precieze cijfer hangt af van de productcategorie. Een supplement dat vooral op gedroogd zeewier of op mineralen is gebaseerd wordt dus niet aan dezelfde waarde getoetst als een capsule met een gezuiverde vitamine. Wil je het actuele cijfer voor een bepaalde categorie, lees het dan in bijlage I van de verordening en vertrouw niet op een afgerond getal uit een blogartikel, ook niet uit dit artikel.

Ten tweede is een conform resultaat een wettelijk plafond en geen belofte van afwezigheid. Alles wat in de bodem groeit draagt sporen van metalen mee. Een certificaat met een meetbare maar lage loodwaarde is een normaal document, geen schandaal.

Wat een analyse daadwerkelijk aan het licht brengt

De reden dat dit alles bestaat, is dat de faalvormen echt zijn en gedocumenteerd.

Niet-aangegeven farmaceutische ingrediënten. Een analyse van waarschuwingen van de Amerikaanse Food and Drug Administration uit de periode 2007 tot en met 2016 identificeerde 776 vervalste voedingssupplementen bij 146 bedrijven. De meeste werden verkocht voor seksuele prestaties (45,5%), gewichtsverlies (40,9%) of spieropbouw (11,9%), en de meest voorkomende verborgen ingrediënten waren sildenafil, sibutramine en synthetische steroïden (Tucker en collega's, 2018). Een aparte analyse liet zien dat verboden geneesmiddelen nog steeds aanwezig waren in supplementen die waren gekocht nadat die producten waren teruggeroepen (Cohen en collega's, 2014).

Hoeveelheden die niet met het etiket kloppen. In een analyse uit 2023 van melatoninegummies die in de Verenigde Staten worden verkocht, zijn 25 producten getest. Van die 25 waren er 22, oftewel 88%, onjuist geëtiketteerd, en slechts 3 bevatten een hoeveelheid binnen 10% van de opgegeven waarde. De gemeten melatonine liep uiteen van 74% tot 347% van het etiket. Eén product bevatte helemaal geen aantoonbare melatonine, maar wel 31,3 mg cannabidiol (Cohen en collega's, 2023).

Let op wat die twee faalvormen gemeen hebben. Ze concentreren zich in categorieën die op spectaculaire beloften zijn gebouwd. Dat is op zichzelf al een bruikbaar filter, en het sluit aan op de vragen die we uiteenzetten in onze gids over hoe je een zwakke studie achter een supplementclaim herkent.

Hoe de cijfers voor zware metalen er meestal uitzien

Berichtgeving over verontreiniging komt meestal in twee smaken: niets aan de hand, of paniek. De gemeten literatuur zit ertussenin, en die is het waard om goed te lezen.

Een studie uit 2023 mat arseen, cadmium, kwik en lood met ICP-MS in producten met multivitaminen en multimineralen voor kinderen op de Jordaanse markt. De gemiddelde concentraties bedroegen 32,4 microgram per kilogram voor arseen, 58,2 voor cadmium, 42,2 voor kwik en 231 voor lood, waarbij lood varieerde van 8,6 tot 541 microgram per kilogram. De geschatte dagelijkse inname via die producten lag steeds onder de toelaatbare innamegrenzen, en de berekende gevarenindices lagen onder 1 (Ababneh, 2023).

Een studie uit 2026 analyseerde 30 eiwitsupplementen voor sporters op de Chinese markt. Elk monster bevatte ten minste één van de onderzochte metalen. Plantaardige producten bevatten gemiddeld meer lood (0,18 mg/kg) en cadmium (0,05 mg/kg) dan producten op zuivelbasis (0,06 en 0,01 mg/kg). Eén product met bruine rijst en cacaosmaak sprong eruit met 0,60 mg/kg lood. De gemodelleerde gevarenindex kwam uit op 0,45 bij 30 g per dag en 0,90 bij 90 g per dag, met een 95e percentiel van 1,28 bij zwaar gebruik (Chen en collega's, 2026).

Daar zijn drie eerlijke lezingen van. Sporen zijn normaal en meestal klein. Niet het merkverhaal maar de grondstof bepaalt het verschil: ingrediënten uit planten en mineralen dragen meer mee dan ingrediënten uit zuivel, en juist daarom zijn zuivering en analyse zo belangrijk bij een natuurlijke hars, zoals we uitlegden in ons artikel over wat shilajit en fulvinezuur eigenlijk zijn. En de dosis schaalt de blootstelling: de risicocijfers stijgen met het aantal grammen per dag, en daarom verdient een schep van 30 g meer aandacht dan een portie van 1 g in een capsule.

Certificaten die je vertrouwen juist moeten verlagen

• Geen batchnummer. Veruit de meest voorkomende zwakte. Het is niet aan jouw product te koppelen.
• Alleen specificaties. Een tabel met grenswaarden zonder gemeten resultaten.
• Een afbeelding zonder laboratoriumnaam. Een foto van een stempel is geen rapport.
• Een grondstofcertificaat dat wordt gepresenteerd als certificaat van het eindproduct. Een document van een ingrediëntenleverancier zegt niets over wat er tijdens mengen, encapsuleren en verpakken is gebeurd.
• "Voldoet aan alle geldende normen". Welke normen, hoe gemeten, bij welke waarde?
• Accreditatielogo's zonder reikwijdte. Een logo is geen bewijs dat juist deze test binnen de accreditatie viel.
• Een oude datum op een actuele batch. Ligt de analyse vóór de productierun, dan hoort ze bij een andere batch.

Hoe je er een opvraagt, en wat je kunt verwachten

Schrijf het merk met het lotnummer van je verpakking en vraag om het analysecertificaat van die batch, met vermelding van het laboratorium en de gebruikte methoden. Drie soorten antwoord komen veel voor. Sommige merken sturen het gewoon op. Sommige sturen een geanonimiseerde versie, meestal omdat het certificaat de contractfabrikant prijsgeeft, en dat is een commerciële reden, geen veiligheidsreden. Sommige antwoorden helemaal niet, en ook dat is informatie.

Nog één opmerking over bewaren, want dat is precies het deel dat een certificaat niet kan afdekken. Een testresultaat beschrijft het product zoals het de fabriek verliet. Wat er daarna in een warme badkamer gebeurt is een andere vraag, die we apart behandelden in bederft bewaren je supplementen.

Hoe dit op onszelf van toepassing is

De test is alleen het publiceren waard als hij standhoudt wanneer we hem op onze eigen etiketten richten. Op onze productpagina's staan de zinnen "Labgetest in Duitsland" en "Onafhankelijk labgetest". Volgens de maatstaf hierboven zijn dat beloften van ons en geen controleerbaar feit voor jou, want we publiceren op dit moment geen certificaten per batch op de website.

Wat we wel publiceren is precies het deel dat de wet controleerbaar maakt: de exacte vorm van elke voedingsstof, de hoeveelheid per dagportie en het percentage van de referentie-inname, op pagina's als ons magnesiumcomplex, onze zinkpicolinaatcapsules en onze gezuiverde shilajithars. Wil je het certificaat van de batch die je hebt ontvangen, schrijf ons dan met het lotnummer en vraag ernaar. Dat je de test uit dit artikel ook op ons kunt toepassen, is precies waarom we hem opschrijven.

Veelgestelde vragen

Is een analysecertificaat wettelijk verplicht voor supplementen die in de EU worden verkocht?

Een certificaat hoeft niet aan de consument te worden verstrekt. Wat de wet eist, is dat het product voldoet: alleen toegestane vormen van voedingsstoffen mogen worden gebruikt op grond van Richtlijn 2002/46/EG, verontreinigingen moeten binnen de maximumgehalten van Verordening (EU) 2023/915 blijven, en de batch moet traceerbaar zijn op grond van artikel 18 van Verordening (EG) nr. 178/2002. Een certificaat is de gebruikelijke manier waarop een bedrijf aantoont dat het die punten heeft gecontroleerd.

Betekent "niet aangetoond" dat het er helemaal niet in zit?

Nee. Het betekent dat de hoeveelheid onder de detectiegrens van de gebruikte methode lag. Een goed certificaat vermeldt die grens naast het resultaat, zodat je kunt zien hoe klein "niets" eigenlijk is.

Wat bewijst accreditatie volgens ISO/IEC 17025?

Het is de internationale norm voor de competentie van testlaboratoria en kalibratielaboratoria, verleend door een nationale accreditatie-instantie voor een omschreven reikwijdte van methoden en materialen. De norm zegt dat het laboratorium bekwaam is voor de tests binnen die reikwijdte. Ze zegt niet dat het product goed is, en ze dekt niet automatisch elke test die het laboratorium aanbiedt.

Mijn certificaat toont een kleine hoeveelheid lood. Moet ik me zorgen maken?

Een meetbaar spoor is normaal in alles wat uit bodem of mineralen komt, en juist daarom stelt de wet maximumgehalten vast in plaats van nul te eisen. De nuttige vergelijking is het gemeten resultaat tegenover het maximumgehalte voor die categorie, en de hoeveelheid die je per dag daadwerkelijk inneemt. Ligt een resultaat op of boven het wettelijke maximum, vraag het merk er dan rechtstreeks naar.

Is een resultaat uit een eigen laboratorium waardeloos?

Nee, maar het beantwoordt een smallere vraag. Testen in eigen huis hoort bij goede productiepraktijken. Onafhankelijk testen haalt het belangenconflict weg. Het onderscheid doet er alleen toe als een merk de twee door elkaar laat lopen, dus lees welke van de twee het certificaat beschrijft.

Welke supplementen verdienen de meeste aandacht?

Twee groepen springen eruit in de gepubliceerde literatuur: producten die op spectaculaire beloften worden verkocht, waar niet-aangegeven farmaceutische ingrediënten zich concentreren, en producten waarvan dagelijks grote hoeveelheden plantaardig of mineraal materiaal worden ingenomen, waar sporen van verontreiniging meeschalen met de portiegrootte.

De kern

"Lab getest" is een claim. Een analysecertificaat is bewijs, maar alleen als het de batch, het laboratorium, de methode, de specificatie en het gemeten resultaat benoemt, met eenheden en een detectiegrens die je kunt zien. Lees die acht regels en het grootste deel van de marketing lost op. Vraag het certificaat op dat bij jouw lotnummer hoort, vergelijk het resultaat met de grenswaarde in plaats van met nul, en beschouw de bereidheid van een merk om te antwoorden als onderdeel van het antwoord.

Bronnen

1. Commission Regulation (EU) 2023/915 of 25 April 2023 on maximum levels for certain contaminants in food and repealing Regulation (EC) No 1881/2006. Europese Commissie, 2023.
2. Lead, Cadmium, Mercury: Heavy Metals. German Federal Ministry for the Environment, Climate Action, Nature Conservation and Nuclear Safety.
3. Metals: regulatory information on contaminants in food. Food Safety Authority of Ireland.
4. Directive 2002/46/EC on food supplements, Article 4: permitted vitamins and minerals, permitted forms and purity criteria. Europees Parlement en Raad, 2002.
5. Regulation (EC) No 178/2002, Article 18: traceability. Europees Parlement en Raad, 2002.
6. ISO/IEC 17025, General requirements for the competence of testing and calibration laboratories: joint ISO, ILAC and IAF communiqué. International Laboratory Accreditation Cooperation.
7. Tucker J, Fischer T, Upjohn L, Mazzera D, Kumar M. Unapproved pharmaceutical ingredients included in dietary supplements associated with US Food and Drug Administration warnings. JAMA Network Open, 2018.
8. Cohen PA, Maller G, DeSouza R, Neal-Kababick J. Presence of banned drugs in dietary supplements following FDA recalls. JAMA, 2014.
9. Cohen PA, Avula B, Wang YH, Katragunta K, Khan I. Quantity of melatonin and CBD in melatonin gummies sold in the US. JAMA, 2023.
10. Ababneh FA. Toxic elements in children's multivitamin-multimineral supplements and the health risks they pose. Regulatory Toxicology and Pharmacology, 2023.
11. Chen M, Dong R, Lai W. Heavy metal and microplastic exposure from sports protein supplements: integrated health risk modeling and scenario analysis. Environmental Research, 2026.

Opmerking bij bron 4 en 5: EUR-Lex blokkeert geautomatiseerd ophalen, daarom zijn die twee EU-instrumenten gelinkt via de spiegel van de tekst op legislation.gov.uk. De EU-instrumenten zelf worden volledig bij naam genoemd.